Skip to Content

دروستکردنی بۆریی نەبینراو (بۆریی بێ دیوار) بە شەپۆلەکانی سەروو دەنگ؛

گۆڕانکاری سەرسوڕهێنەر لە داهاتووی گواستنەوەی شلەکان

لوله بدون دیواره

«گەشەپێدانی تەکنەلۆژیای گواستنەوەی شلەمەنییەکان لە ناو هەوادا بە بەکارهێنانی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ؛

ئایا داهاتووی پیشەسازیی بۆریکێشان دەگۆڕێت؟»

نوێترین تەکنەلۆژیای دروستکردنی بۆری؛ بۆرییەک بەبێ دیواری فیزیکی!

توێژەرانی زانکۆی هێلسینکی لە فینلاند سەرکەوتوو بوون لە گەشەپێدانی تەکنەلۆژیایەکی نوێ کە ڕێگە بۆ گواستنەوەی شلەمەنییەکان لە ناو هەوادا، بەبێ بەکارهێنانی بۆرییە فیزیکییەکان، دەڕەخسێنێت.لەم تەکنەلۆژیایەدا، شەپۆلەکانی سەروو دەنگ ڕۆڵی دیوارەکانی بۆرییەکی نەبینراو دەگێڕن و شلەمەنییەکە بە ڕێگایەکی دیاریکراو و بەبێ پەیوەندی لەگەڵ ڕووەکانی دەرەوە ئاراستە دەکەن. ئەم دەستکەوتە زانستییە دەتوانێت لە داهاتوودا چارەسەری نوێ بۆ گواستنەوەی ماددە هەستیارەکان، ماددە داخورێنەرەکان و ئەو ماددانەی کە بە ئاسانی پیس دەبن، پێشکەش بکات.

بۆرییەک بەبێ دیوار؛ گواستنەوەی شلەمەنییەکان بە یارمەتیی شەپۆلەکانی دەنگ

لە شێوازە باوەکانی گواستنەوەی شلەمەنییەکاندا، بۆری لە جۆرە جیاوازەکانی ماددە وەک پۆلی ئیتیلێن، پۆڵا، PVC و ماددە پۆلیمەرییەکانی تر بەکاردێت. بەڵام توێژەرانی زانکۆی هێلسینکی شێوازێکی جیاوازییان گەشەپێداوە کە تێیدا بۆ ئاراستەکردنی شلەمەنییەکان پێویست بە بوونی دیواری فیزیکی نییە.

ئەم سیستەمە بە بەکارهێنانی ۲۵۶ بڵندگۆی بچووکی سەروو دەنگ دیزاین کراوە کە بە شێوەی لوولە و لە دووریی نزیکەی پێنج سانتیمەتر لە ڕێگای جووڵەی شلەمەنییەکە دانراون. ئەم بڵندگۆیانە شەپۆلێک بە فرێکوێنسی نزیکەی ۴۰ کیلۆهێرتز بەرهەم دەهێنن؛ فرێکوێنسییەک کە لە مەودای بیستنی مرۆڤ بەرزترە. هاوئاهەنگیی وردی شەپۆلە بەرهەمهاتووەکان مەیدانێکی دەنگی دروست دەکات کە شلەمەنییەکە لە ڕێگایەکی تەسک و دیاریکراودا دەیهێڵێتەوە. بەم شێوەیە، شلەمەنی دەتوانێت بەبێ پەیوەندی لەگەڵ دیوارە فیزیکییەکان، لە ناو هەوادا جووڵە بکات.

چۆن بۆرییەکی نەبینراو ڕێگای جووڵەی شلەمەنی کۆنترۆڵ دەکات؟

بنەمای کارکردنی ئەم تەکنەلۆژیایە کۆنترۆڵکردن و شێوەدانی مەیدانە ئاکۆستیکییەکانە. بە ڕێکخستنی شێوازی کارکردنی بڵندگۆکان، توێژەران دەتوانن ڕێگای جووڵەی شلەمەنییەکە بگۆڕن، بەرەو مەبەستێکی تر ئاراستەی بکەن، یان تەنانەت دەرچوونی شلەمەنییەکە بە وردیی ئاستی یەک دڵۆپ کۆنترۆڵ بکەن.

یەکێک لە تایبەتمەندییە گرنگەکانی ئەم تەکنەلۆژیایە، توانای گۆڕینی ڕێگا بە شێوەی ئەلیکترۆنییە. بە پێچەوانەی هێڵە بۆرییە ئاساییەکان کە بۆ گۆڕینی ڕێگا پێویستیان بە پەیوەندییەکان، ئەژنۆکان و ئامێرە میکانیکییەکان هەیە، لەم شێوازەدا دەتوانرێت ڕێگای گواستنەوە بە گۆڕینی ڕێکخستنەکانی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ دووبارە دیزاین بکرێت. ئەم تەکنەلۆژیایە تەنیا بە گواستنەوەی شلەمەنییەکان سنووردار نییە. توێژەران نیشانیانداوە کە بە گۆڕینی ڕێکخستنی مەیدانی دەنگی، دەکرێت ماددەی ڕەق، تەنۆلکەکان، تەم و تەنانەت گازەکانیش ئاراستە بکرێن. هەروەها ئەم مەیدانە دەتوانێت ڕێگای جووڵەی دەردانی کارەباییش کۆنترۆڵ بکات.

چرا این فناوری اهمیت دارد؟

یەکێک لە ئاستەنگە گرنگەکانی سیستەمەکانی گواستنەوەی شلەمەنییەکان، پەیوەندیی ماددەی گواستراوە لەگەڵ ڕووی ناوخۆیی بۆرییەکەیە. لە هەندێک پیشەسازیدا، ئەم پەیوەندییە دەتوانێت کێشەی وەک داخوران، چەسپانی ماددەکان، نیشتۆکەبوون یان پیسبوونی بەرهەم لەگەڵدە بێت. تەکنەلۆژیای بۆریی سەروو دەنگ بە لابردنی پەیوەندیی ڕاستەوخۆی شلەمەنی لەگەڵ دیوار، دەتوانێت لە هەندێک بەکارهێنانی تایبەتدا چارەسەرێکی جیاواز پێشکەش بکات.

گرنگترین بوارەکانی بەکارهێنانی ئەگەریی ئەم تەکنەلۆژیایە ئەمانەن:

۱. صنایع شیمیایی و انتقال مواد خورنده

هەندێک ماددەی کیمیایی تایبەت دەتوانن زیان بە دیوارەکانی بۆرییەکان بگەیەنن. گواستنەوەی بێ پەیوەندی، ئەگەر گەشە پێبدرێت و کارکردنی پیشەسازیی بسەلمێنرێت، دەتوانێت بۆ گواستنەوەی نموونەی بچووک لەم ماددانە بەکاربهێنرێت.

۲. صنایع دارویی و آزمایشگاهی

لە ژینگەکانێکدا کە ڕێگریکردن لە پیسبوون گرنگییەکی زۆری هەیە، لابردنی پەیوەندیی ماددەکە لەگەڵ ڕووەکانی گواستنەوە دەتوانێت سوودێکی گرنگ بێت. ڕەنگە ئەم تەکنەلۆژیایە لە داهاتوودا بۆ گواستنەوەی نموونەی هەستیار و بڕی سنووردار لە ماددەکان بەکاربهێنرێت.

۳. صنایع غذایی و مواد چسبنده

هەندێک ماددەی خۆراکی و پیشەسازی بە ڕووی ناوخۆیی بۆرییەکە دەچەسپێن و پاککردنەوەی ئامێرەکانی گواستنەوەیان دژوارە. تەکنەلۆژیای گواستنەوەی بێ پەیوەندی دەتوانێت زەمینەیەک بۆ لێکۆڵینەوە لە شێوازە نوێیەکانی گواستنەوەی ئەم ماددانە دابین بکات.

۴. ئامێرە وردەکان و تەکنەلۆژیاکانی پێشکەوتوو

کۆنترۆڵکردنی دەرچوونی شلەمەنی لە ئاستی دڵۆپدا دەتوانێت لە ئامێرەکانی تاقیگە، سیستەمەکانی مایکرۆشلەمەنی و ئەو پرۆسەیانەی کە پێویستیان بە وردیی بەرزە، جێگەی سەرنج بێت.

از یک ایده ساده تا ساخت نمونه آزمایشی

بیرۆکەی سەرەتایی ئەم تەکنەلۆژیایە نزیکەی چوار ساڵ لەمەوپێش لەلایەن ئاری سالمی، پڕۆفیسۆری ئەلیکترۆنیک لە زانکۆی هێلسینکی، پێشکەش کرا. گرووپی توێژینەوەی ئەو پێشتر لەسەر بەکارهێنانی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ بۆ پاککردنەوەی ڕووە ناوخۆییەکانی بۆرییەکان لێکۆڵینەوەی دەکرد. لە کاتی گفتوگۆیەکدا لە نێوان توێژەران، ئەم پرسیارە هاتە ئاراوە کە ئەگەر بۆرییەک هەبێت کە هیچ ڕووی ناوخۆیی نەبێت، ئیتر پیسبوون و چەپەڵی چۆن لەسەر دیوارەکەی دەمێنێتەوە؟ ئەم بیرۆکەیە بەرەبەرە بوو بە پلانێکی توێژینەوە و توێژەران هەوڵیان دا بە کۆنترۆڵکردنی وردی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ، دیوارێکی نەبینراو بۆ ئاراستەکردنی شلەمەنییەکان دروست بکەن. لە گەشەپێدانی ئەم تەکنەلۆژیایەدا، توێژەرانی زانکۆی هێلسینکی، زانکۆی گشتیی ناڤارا لە ئیسپانیا و زانکۆی میشیگان لە ئەمریکا هاوکارییان کردووە.

تایبەتمەندییەکانی نموونەی سەرەتایی بۆریی سەروو دەنگ

ئەو نموونە تاقیگەییەی کە دروست کراوە هێشتا ڕەهەندی سنووردی هەیە و بەراورد ناکرێت لەگەڵ هێڵە بۆرییە پیشەسازییەکان.

گرنگترین تایبەتمەندییە ڕاگەیەندراوەکانی ئەم نموونەیە بریتین لە:

  • تعداد بلندگوها: ۲۵۶ عدد
  • فرکانس امواج صوتی: حدود ۴۰ کیلوهرتز
  • طول مسیر انتقال ایجادشده: حدود ۸ سانتی‌متر
  • فاصله تقریبی بلندگوها از مسیر مایع: ۵ سانتی‌متر
  • مصرف انرژی هر ماژول ۸ سانتی‌متری: حدود ۵۰ وات

توێژەران پێیان وایە بە بەستنەوەی چەند ماژولێک بە یەکەوە دەتوانرێت درێژیی ڕێگای گواستنەوە زیاد بکرێت؛ بەڵام گەشەپێدانی سیستەمێکی وەها بۆ بەکارهێنانی پیشەسازی پێویستی بە لێکۆڵینەوە و تاقیکردنەوەی زیاتر هەیە.

سنوورەکانی تەکنەلۆژیا؛ ئایا بۆرییە ئاساییەکان شوێنی خۆیان بە بۆریی نەبینراو دەدەن؟

سەرەڕای سەرنجڕاکێشیی ئەم دەستکەوتە، نابێت ئەمە بە مانای جێگۆڕینەوەی خێرای بۆرییە نەریتییەکان بزانین. نموونەی ئێستا لە قۆناغی تاقیگەدایە و درێژیی ڕێگای گواستنەوەی زۆر سنووردارە. هەروەها توندیی بەرزی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ یەکێکە لە ئاستەنگەکانی ئەم تەکنەلۆژیایە. بەپێی قسەی توێژەران، توندیی شەپۆلەکان لە نزیک ئامێرەکە زۆر زۆرە و هەرچەندە فرێکوێنسییەکەی لە دەرەوەی مەودای بیستنی مرۆڤدایە، دەتوانێت بۆ ئاژەڵانی وەک سەگ ئازاردەر بێت. لە لایەکی تریشەوە، بۆ بەکارهێنانی بەرفراوان لە پیشەسازیدا دەبێت هۆکارەکانی وەک خەرجیی وزە، زیادکردنی درێژیی ڕێگا، توانای گواستنەوە، بەردەوامیی ڕۆیشتن، ئاسایشی ژینگەیی و تێچووی دروستکردن بپشکنرێن. بۆیە، لە بارودۆخی ئێستادا ئەم تەکنەلۆژیایە زیاتر دەستکەوتێکی توێژینەوەی پێشکەوتوو دادەنرێت، نەک جێگرەوەیەکی کردەیی بۆ تۆڕەکانی گواستنەوەی ئاو، ئاوەڕۆ، نەوت و ماددە پیشەسازییەکان.

داهاتووی پیشەسازیی بۆری و پەیوەندییەکان؛ ڕکابەریی تەکنەلۆژیاکانی نوێ لەگەڵ چارەسەرە نەریتییەکان

گەشەپێدانی تەکنەلۆژیاکانی وەک بۆریی سەروو دەنگ نیشان دەدات کە لێکۆڵینەوە لە بواری گواستنەوەی شلەمەنییەکان هێشتا لە پێشکەوتندایە. لەگەڵ ئەوەشدا، تۆڕەکانی گواستنەوەی ئاو و شلەمەنییە پیشەسازییەکان پێویستیان بە چارەسەرێک هەیە کە بتوانێت لە درێژییە زۆرەکان، پەستانە دیاریکراوەکانی کار و بارودۆخە جیاوازەکانی ژینگەدا کارکردنێکی بەردەوام و ئابوورییانە هەبێت.

لە بارودۆخێکی وەهادەدا، بۆرییەکانی پۆلی ئیتیلێن هێشتا بەهۆی تایبەتمەندییان وەک بەرگەگرتن بەرامبەر داخوران، کێشی گونجاو، نەرمی و توانای بەکارهێنان لە تۆڕەکانی دابینکردنی ئاو و کشتوکاڵیدا، شوێنێکی گرنگیان لە پرۆژەکانی ژێرخانیدا هەیە. تەکنەلۆژیای گواستنەوەی شلەمەنی بە شەپۆلەکانی سەروو دەنگیش دەتوانێت لە داهاتوودا، لە تەنیشت شێوازە باوەکان و بۆ بەکارهێنانی تایبەتمەند، ببێتە یەکێک لە ڕێگاکانی داهێنان لەم بوارەدا.

جمع‌بندی:دروستکردنی بۆریی نەبینراو بە بەکارهێنانی شەپۆلەکانی سەروو دەنگ، نموونەیەکی سەرنجڕاکێشە لە تێکەڵکردنی فیزیای دەنگ و ئەندازیاریی گواستنەوەی شلەمەنییەکان. هەرچەندە ئەم تەکنەلۆژیایە هێشتا دوورە لە بەکارهێنانی بەرفراوانی پیشەسازی، بەڵام دەتوانێت ئاسۆی نوێ بۆ گواستنەوەی ماددە هەستیارەکان و بەکارهێنانی وردی تاقیگەیی و پیشەسازی دروست بکات.

منبع خبر: پژوهش دانشگاه هلسینکی؛ مقاله علمی با عنوان Contactless Continuous Guidance of Matter in Its Main States Using Curved Elongated Bessel-like Acoustic Fields، منتشرشده در نشریه Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS)، در تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶.

نرخی ڕۆژانەی بۆری پۆلی ئیتیلێن

نرخی هەر قەبارە و پەستانی کار لە لیستی نرخی ڕۆژانە ببینە؛ خۆکارانە لە فرۆشگا نوێ دەکرێتەوە.